ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ
ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΚΑΙ ΜΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ
ΚΑΙ ΠΩΣ ΘΑ ΤΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΤΕ
Πρόλογος
Στην καθημερινότητα μας ως άνθρωποι, αντιμετωπίζουμε διάφορες ( επείγουσες και μη ) καταστάσεις στο στόμα μας , που μας προκαλούν πόνο, ανησυχία , απορία ακόμη και φόβο.
Όλες αυτές συνήθως οφείλονται σε ατυχήματα, αμέλεια, χρόνιες η οξείες παθήσεις του στόματος. Τα συναισθήματα που μας κατακλύζουν έχουν συνήθως σαν βάση την άγνοια για αυτό πού αντιμετωπίζουμε.
Εδώ προσπαθώ να δώσω χρηστικές πληροφορίες και γνώσεις για καταστάσεις που συνήθως αντιμετωπίζουμε , ώστε να ξέρουμε τι να κάνουμε ώστε να μην μας πιάνει πανικός και απελπισία. Πέραν αυτού, ο Οδοντίατρος πρέπει να είναι άμεσα διαθέσιμος ώστε να δώσει τις πρώτες τηλεφωνικές Βοήθειες , να καθησυχάσει , να υποδείξει ενδεχόμενη φαρμακευτική αγωγή και να κατευθύνει εν συνεχεία τον Ασθενή για την περαιτέρω θεραπεία και επίλυση του προβλήματος.
Ο Οδοντίατρος είναι υποχρεωμένος για δεοντολογικούς και ως εκ της θέσεως του ως λειτουργού στον τομέα της Υγείας , ν' ανταποκριθεί στην επείγουσα έκκληση κάθε Ασθενούς.
1.Πόνοι
Αρκετές φορές έχομε πόνο στο γλυκό . Αυτό σημαίνει ότι στην περιοχή που υπάρχει η αίσθηση του πόνου κάποιο δόντι είναι τερηδονισμένο η υπάρχει έκθεση οδοντίνης στο στοματικό περιβάλλον.
Όταν έχομε πόνο στο κρύο σημαίνει η ότι έχομε βαθιά τερηδόνα . Το ίδιο μπορεί να εμφανισθεί μετά από έμφραξη σε περίπτωση βαθιάς τερηδόνας . Σε περίπτωση έμφραξης αυτό θα περάσει με τον χρόνο( από 15ημέρες έως 3 μήνες) .
Σε περίπτωση που ο πόνος στο κρύο αλλάξει σε πόνο στο ζεστό σημαίνει ότι η τερηδόνα έχει προχωρήσει πιο βαθιά ή θα έχει ακουμπήσει στην τερηδόνα.
Αν ο πόνος στο κρύο η στο ζεστό με τον χρόνο αυξάνεται σε ένταση και διάρκεια σημαίνει ότι η κατάσταση επιδεινώνεται και έχομε αρχικά στάδια πολφίτιδας.
Ο πόνος αυξανόμενος μπορεί να εξελιχθεί σε συνεχή και χρειάζεται να παρθεί κάποιο παυσίπονο. Ο πόνος αυτός μπορεί να επιδεινώνεται το βράδυ όταν πηγαίνουμε για ύπνο. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει πολφίτιδα η οποία αργά η γρήγορα θα νεκρώσει τον πολφό (νεύρο).
Σε όλες τις πιο πάνω περιπτώσεις , πάρετε κατ' αρχάς κάποιο παυσίπονο αν βοηθάει και απευθυνθείτε άμεσα στον γιατρό σας για διερεύνηση της κατάστασης. Μπορεί να χρειασθεί να γίνει κάποιο σφράγισμα η ακόμα και ενδ. Θεραπεία στην περίπτωση πολύ βαθιάς τερηδόνας. Απευθυνθείτε έγκαιρα γιατί μπορεί η κατάσταση να οδηγήσει σε έντονο οίδημα.
Όταν έχομε έντονο και ανυπόφορο πόνο νύχτα και εν συνεχεία ηρεμία σημαίνει ότι το πιο πιθανόν έχομε νέκρωση και αργά η γρήγορα θα έχομε πρήξιμο στην περιοχή . Αυτό συμβαίνει διότι η μόλυνση από το εσωτερικό του δοντιού περνάει στους μαλακούς ιστούς και επεκτείνεται πιο γρήγορα και επικίνδυνα. Η λήψη αντιβιοτικού σ' αυτή την περίπτωση είναι επιβεβλημένη. Πάντα βέβαια μετά από συνεννόηση και υπόδειξη του γιατρού.
Στην περίπτωση πόνου σε ζωντανό δόντι ο πόνος είναι διάχυτος σε όλη την πάσχουσα πλευρά και δεν μπορούμε να καθορίσουμε το υπαίτιο δόντι. Όσο η κατάσταση επιδεινώνεται τόσο ο πόνος επικεντρώνεται και εντοπίζεται στο υπαίτιο δόντι .
Όταν ο πόνος είναι εντοπισμένος σε κάποιο δόντι ειδικά κατά το μάσημα η στο άγγιγμα μπορεί να έχομε απόστημα είτε ακρορριζικό είτε περιοδοντικό . Το πιο πιθανόν είναι αυτό αργά η γρήγορα θα εξελιχθεί σε οίδημα της περιοχής.
Σε όλες τις πιο πάνω περιπτώσεις πάρετε κάποιο παυσίπονο αν βοηθάει και απευθυνθείτε άμεσα στον γιατρό σας για διερεύνηση της κατάστασης. Μπορεί να χρειασθεί να γίνει κάποιο σφράγισμα η ακόμα και ενδ. Θεραπεία στην περίπτωση πολύ βαθιάς τερηδόνας.
Αποφύγετε διάφορα γιατροσόφια όπως τοποθέτηση τσίπουρου, ούζου , ασπιρίνης κλπ δεν βοηθάει σε τίποτα , αντιθέτως μπορεί να προκληθεί χημικό έγκαυμα το οποίο θα επιδεινώσει την κατάσταση στην περιοχή .
Υπάρχει περίπτωση να έχομε πόνο κατά την διάρκεια του βουρτσίσματος στην περιοχή του αυχένα του δοντιού ( εκεί που ενώνεται το δόντι με το ούλο) ή έχομε αυχενική ευαισθησία όταν το ακουμπάμε με το νύχι . Αυτό σημαίνει ότι η αυχενική αδαμαντίνη έχει καταστραφεί για διάφορους λόγους η το ούλο έχει υποχωρήσει πάλι για διάφορους λόγους και έχει αποκαλυφθεί η επιφάνεια τής ρίζας πού είναι ευαίσθητη. Απευθυνθείτε στον γιατρό σας.
Πόνος στο μάσημα η όταν σφίγγουμε τα δόντια , μετά από σφράγισμα δεν είναι τίποτε σοβαρό. Το πιο πιθανόν το σφράγισμα είναι ελάχιστα πιο ψηλό ( μιλάμε για 1 εκατοστό του χιλιοστού) και δημιουργείται πρόωρη επαφή. Πηγαίνετε στον γιατρό σας και με ελάχιστο τρόχισμα επιλύεται άμεσα το πρόβλημα.
Όταν ξυπνάμε το πρωί με πόνο και στις δύο πλευρές (ειδικά στην περιοχή των μασητήρων) το πιο πιθανόν είναι ότι σφίγγουμε τα δόντια μας κατά την διάρκεια της νύκτας. Τό πρόβλημα αυτό περνάει με την κατασκευή ενός νάρθηκα νυκτός. Ο Οδοντογιατρός σας ξέρει.
Όταν νιώθουμε παρόμοιο πόνο στην διάρκεια της ημέρας , μάλλον σφίγγουμε τα δόντια μας λόγω άγχους,στρες κλπ. Απευθυνθείτε στον Οδοντογιατρό σας.
Η στενή ανατομική σχέση της άρθρωσης με τα αυτιά μπορεί να οδηγήσει σε διάφορα συμπτώματα των αυτιών, όπως πόνος, βόμβος, ακόμα και μείωση της ακοής. Αυτός είναι και ο λόγος που πολλοί άνθρωποι, πρώτα επισκέπτονται τον παθολόγο ή τον Ωτο-Ρινο-Λαρυγγολόγο πριν καν σκεφτούν να συμβουλευτούν το οδοντίατρο για πιθανή Δυσλειτουργία του Στοματο-Γναθικού Συστήματος.
Αρκετές φορές η Δυσλειτουργία της ΚροταφοΓναθικής Αρθρωσης (ΚΓΑ) είναι αιτία για πόνους στην περιοχή τών δοντιών, των κροτάφων, του αυχένα,ακόμη αιτία για ημικρανίες , πονοκεφάλους κλπ. Αυτό είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο και δεν μπορεί ν' αναπτυχθεί μέσα σε λίγες γραμμές.
2.Οιδήματα
 |
| Απόστημα |
Όταν έχομε οίδημα σε κάποιο περιοχή σημαίνει ότι υπάρχει μόλυνση οδοντικής η περιοδοντικής αιτιολογίας. Σ' αυτή την περίπτωση είναι αναγκαία η άμεση λήψη αντιβιοτικού πάντα βέβαια μετά από συνεννόηση και υπόδειξη του γιατρού. Και βέβαια η άμεση επίσκεψη στο Ιατρείο . Τέτοιες καταστάσεις μπορεί να οδηγήσουν σε επικίνδυνες καταστάσεις . Και βέβαια το να περάσει το οίδημα με την λήψη αντιβιοτικού χωρίς την αναγκαία θεραπεία , σίγουρο είναι ότι το πρόβλημα πολύ γρήγορα θα επανέλθει διότι το αίτιο δεν εξαλείφθηκε.
Όταν έχομε πρήξιμο σε κάποιο σημείο των ούλων και ταυτόχρονα μάτωμα με την οδοντόβουρτσα τότε το πιο πιθανόν είναι ότι έχομε τοπικό πρόβλημα στα ούλα . Το συχνό προσεκτικό βούρτσισμα στην περιοχή κανονικά θα πρέπει να αποκαταστήσει το πρόβλημα . Αν όχι τότε πρέπει να απευθυνθείτε στον γιατρό σας .
 |
| Περιοδόντίτιδα |
3.Περιοδοντικά προβλήματα
Όταν εντοπίσουμε αίμα στο στόμα μας το πιο πιθανό (99.9%) είναι να έχομε πρόβλημα στα ούλα . Εντοπισμένη η γενικευμένη Ουλίτιδα.
Όταν κατά το πρωινό ξύπνημα έχομε αίμα στο σάλιο μας η έχομε αίμα κατά την διάρκεια του βουρτσίσματος το πρώτο που πρέπει να κάνομε είναι να βουρτσίσουν προσεκτικά τα δόντια μας προσπαθώντας να εντοπίσουμε το σημείο που ματώνουν τα ούλα μας.
Αίμα σημαίνει υπεραιμία η οποία οφείλεται σε φλεγμονή . Η φλεγμονή έχει σαν αίτιο τα μικρόβια τα οποία δημιουργούνται και πολλαπλασιάζονται λόγω των υπολειμμάτων τροφής. Γι' αυτό βουρτσίζουμε συχνά και σωστά για να έχομε καθαρά δόντια χωρίς ουλίτιδα.
Αν μετά από συστηματικό βούρτσισμα το αίμα συνεχίζεται , είναι καιρός να επισκεφτείτε τον Γιατρό σας, διότι φαίνεται ότι η βλάβη δεν είναι προσωρινή . Αν το αφήσετε η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί.
Το ίδιο πρέπει να βιαστείτε όταν παρατηρήσετε: α) Πύο να βγαίνει από τις παρυφές των ούλων β) Έντονα άσχημη γεύση και μυρωδιά όταν απομυζάτε τα ούλα σας γ) Υποχώρηση των ούλων και εμφάνιση τής ρίζας δ) Κινητικότητα των δοντιών σας ή ε) Μετακίνηση δοντιών . Η κατάσταση σ' αυτές τις περιπτώσεις έχει ξεφύγει και είναι σοβαρή. Η Ουλίτιδα έχει προχωρήσει σε περιοδοντίτιδα.
Εάν παρατηρήσετε υποχώρηση των ούλων μπορεί να είναι και ένδειξη ότι υπάρχει μη σωστός τρόπος βουρτσίσματος η σφίγγετε τα δόντια σας. Ο Οδοντίατρο σας θα διερευνήσει τον λόγο και θα σας υποδείξει τον σωστό τρόπο βουρτσίσματος.
 |
| Περιστεφανίτιδα σε Φρονιμίτη |
 |
| Περιστεφανίτιδα σε Φρονιμίτη |
Στην περίπτωση πού οι φρονιμίτες δεν έχουν ανατείλει εντελώς και είναι ημιέγκλειστοι , πολύ συχνά μαζεύονται υπολείμματα τροφών ανάμεσα στο ούλο που μισοκαλύπτει το δόντι και δημιουργείται φλεγμονή . Αυτή έχει σαν αποτέλεσμα μια πολύ οδυνηρή κατάσταση πού ονομάζεται περιστεφανίτις.
Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να προκληθεί οίδημα , έντονος πόνος , πυρετός, αδυναμία διάνοιξης του στόματος και έντονος αντανακλαστικός πόνος σε όλη την σύστοιχη περιοχή.
Απαιτείται λήψη αναλγητικών , αντιβιοτικών , θερμών μπουκωμάτων και το κυριότερο αρίστη υγιεινή στην περιοχή του προβλήματος ώστε να μειωθεί ο αριθμός των μικροβίων και να ξεπερασθεί γρήγορα το πρόβλημα και όσο το δυνατόν λιγότερο επώδυνα . Σ' αυτό θα βοηθήσουν και κάποια στοματοπλύματα.
Η τηλεφωνική συνδρομή κατ' αρχάς από τον Οδοντίατρο είναι επιβεβλημένη , διότι η κατάσταση μπορεί να ξεφύγει και να γίνει πολύ επικίνδυνη. Στην αναγκαία επίσκεψη πού θα ακολουθήσει , ο Γιατρός σας θα καθαρίσει και θα περιποιηθεί την περιοχή ώστε να μειώσει τον πόνο και να συντομεύσει την όλη περιπέτεια. Η μόνιμη λύση είναι η αφαίρεση του τμήματος του ούλου που καλύπτει τον σωφρονιστήρα η ακόμη και πιθανή εξαγωγή του υπαιτίου δοντιού.
4.Εξαγωγές
 |
| Ξηρό φατνίο |
Η εξαγωγή είναι μια αναγκαστική δυσάρεστη λύση , λόγω της απώλειας του δοντιού , Στις περισσότερες περιπτώσεις ( 9 στις 10 ), όλα πάνε καλά και δεν χρειάζεται ούτε αντιβίωση παρά μόνο ίσως ένα παυσίπονο. Παρ' όλα αυτά μερικές φορές έχομε ορισμένα συμπτώματα και μετεξακτικές παρενέργειες οι οποίες ανησυχούν τον Ασθενή. Εδώ δίνω όσες πληροφορίες χρειάζεται να έχει υπ' όψιν του ώστε ν' αντιμετωπίσει ψύχραιμα πιθανά προβλήματα .
Τα πιθανά προβλήματα που μπορεί ν' αντιμετωπίσει κάποιος μετά από μια εξαγωγή είναι τα εξής :
α. Η ΕΚΧΥΜΩΣΙΣ ( μελάνιασμα ) γύρω από την κάτω γνάθο, το μάγουλο ή το μάτι είναι συνηθισμένα μετεξακτικά επακόλουθα. Συνήθως αυτά παρέρχονται μόνα τους χωρίς να χρειάζονται ειδική αγωγή. Όταν χρειάζεται τοποθετούνται ψυχρά ή θερμά επιθέματα μετά από την παρέλευση 24-48 ωρών και πάντοτε μετά από συνεννόηση και οδηγίες τού γιατρού.
Μία τέτοια εκχύμωσις (μελάνιασμα) είναι ελαφρά τοπική συσσώρευση αίματος υποδορίως και διαλύεται μετά από 10-14 ημέρες αφού αλλάξει διάφορα χρώματα ενδιαμέσως (πορφυρό, υποπράσινο, κιτρινωπό).
β. επίσης ΟΊΔΗΜΑ μπορεί να παρουσιασθεί και είναι αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε συγκέντρωση και λίμναση αίματος ή εξιδρωματικών υγρών μέσα στους ιστούς.
Για την πρόληψη καλό είναι να παραμένει ή γάζα δαγκωμένη ώστε να γίνεται καλός έλεγχος τής αιμορραγίας.
Όταν χρειάζεται τοποθετούνται ψυχρά επιθέματα καίω πάντοτε μετά από συνεννόηση και οδηγίες τού γιατρού.
Για αποφυγή μολύνσεως ή μετά από μόλυνση τού οιδήματος γίνεται χορήγηση αντιοιδηματωδών, αντιφλεγμονωδών καί αντιβιοτικών φαρμάκων. ΜΟΝΟ μετά από συνεννόηση με τον γιατρό.
γ. Στις δύσκολες εξαγωγές είναι συνηθισμένη ή ΠΑΡΑΤΕΤΑΜΕΝΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ τού κάτω χείλους ή τής περιοχής τής εξαγωγής, όπως επίσης ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΔΙΑΝΟΙΞΕΩΣ τού στόματος.
δ. Η ΔΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΣΜΗ τού στόματος και ή ΑΣΧΗΜΗ ΓΕΥΣΗ είναι συνηθισμένα φαινόμενα και μπορούν να μετριασθούν με την καλή προεγχειρητική και μετεγχειρητική αγωγή.
ε. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ πού δεν σταματά, πρέπει να αντιμετωπίζεται με τήν τοποθέτηση γάζας επάνω στο τραύμα και την πίεση της πάνω σ' αυτό με δάγκωμα. Εάν δεν σταματήσει μετά από 4-6ώρες τηλεφωνείστε στον γιατρό σας.
Αιμορραγία δεν είναι το ΡΟΖ σάλιο αλλά ή εμφανή και συνεχή ροή αίματος μέσα από την πληγή.
ζ. Ο ΠΟΝΟΣ είναι συνηθισμένος μετά από εξαγωγή και ιδιαίτερα μετά από δύσκολες επεμβάσεις.
Λαμβάνονται αναλγητικά κάθε 2-3 ώρες καί όχι περισσότερα από 4-5 ημερησίως. Μπορεί νά λαμβάνονται τά διάφορα αναλγητικά εναλλάξ ώστε νά γίνει ικανοποιητική κάλυψις τού πρώτου 24ώρου πού είναι καί περισσότερο επώδυνο.
Πόνος πού ΔΕΝ παρέρχεται με τά διάφορα αναλγητικά καί είναι πολύ δυνατός, συνεχής καί σταθερός εντοπιζόμενος στο κεφάλι, τό αυτί ή την γνάθο πρέπει νά γίνεται γνωστός στόν γιατρό σας γιά οδηγίες.
η. ΦΛΕΓΜΟΝΗ τής περιοχής μπορεί νά συνοδεύεται ή όχι με πόνο, οίδημα, πυρετό καί κακουχία. Γίνεται συνεννόηση με τόν γιατρό σας γιά την λήψη καταλλήλου φαρμακευτικής αγωγής.
ζ. Σπανίως εμφανίζεται επώδυνη κατάσταση πού ονομάζεται ΞΗΡΟ ή ΕΠΩΔΥΝΟ ΦΑΤΝΙΟ. Αίτια μπορεί νά είναι διάφορα. π.χ. Τοπικές συνθήκες τού φατνίου, Μειωμένη αιμάτωση τού φατνίου μετά τήν επέμβαση, κακή υγιεινή, κακή μετεξακτική αγωγή καί ή δυσκολία τής επεμβάσεως μπορεί νά είναι μερικά. Αυτό παρουσιάζεται συνήθως στήν εξαγωγή τών κάτω πίσω δοντιών καί μετά τήν δεύτερη ημέρα από τήν επέμβαση. Ο ισχυρός πόνος πού συνοδεύει το ΞΗΡΟ ΦΑΤΝΙΟ αντανακλά στο αυτί και συνοδεύεται όχι πάντοτε με δυσώδη οσμή.
Μία τέτοια επώδυνη κατάσταση ΔΕΝ παρέρχεται με αναλγητικά παρά μόνο με τήν βοήθεια τού γιατρού ( τοποθετώντας φάρμακο τοπικά) καί συνήθως μετά από 7-14 ημέρες. Βοηθούν θερμές αλατούχες πλύσεις καί θερμά υγρά επιθέματα καί πάντοτε μετά από συνεννόηση με τόν γιατρό.
5.Κατάγματα δοντιών
 |
| Σπασμένο δόντι |
Ένα δόντι στη διάρκεια της ζωής του υποβάλλεται καθημερινώς σε μεγάλες πιέσεις πού φτάνουν μέχρι και εκατοντάδες κιλά κατά την διάρκεια της μάσησης.
Πολλές φορές οι πιέσεις πού δέχεται είναι μεγαλύτερες από τά υπόλοιπα είτε διότι η θέση του είναι τέτοια είτε έχομε ιδιαίτερο τρόπο δαγκώματος και μάσημα-
τος είτε αρεσκόμεθα σε σκληρές τροφές ( Κόκαλα, ξηρούς καρπούς , παξιμάδια κλπ) είτε έχουν εξαχθεί τά περισσότερα πίσω δόντια και έχουν μείνει ελάχιστα..
Τό αποτέλεσμα είναι αφ' ενός η φθορά τού δοντιού και αφ' ετέρου η συνεχής κόπωση τής αδαμαντίνης και τής κάτωθεν αυτής Οδοντίνης η οποία οδηγεί σε μικρορωγμές . Αυτές οι μικρορωγμές πολύ δύσκολα ανιχνεύονται . Όταν ανιχνευθούν το μόνο που μπορεί να γίνει είναι να επισημάνομε το γεγονός και εάν οι ρωγμές είναι μεγάλες να συστηθεί η τοποθέτηση στεφάνης προληπτικά.
Υπάρχουν αρκετά συχνά κατάγματα δοντιών με απόσπαση μικρού τμήματος έως και πλήρης ανοίγματος του δοντιού στην μέση . Ανάλογα το μέγεθος του κατάγματος μπορεί να είναι άνευ σημασίας και μπορεί απλώς να λειανθεί το σημείο η μπορεί να χρειασθεί να επιδιορθώσουμε την βλάβη με λίγο υλικό σφραγίσματος .
Εάν η βλάβη είναι μεγαλύτερη με απόσπαση αρκετά μεγάλου μέρους του δοντιού η αποκατάσταση μπορεί να χρειασθεί ενδ. Θεραπεία , εν συνεχεία ανασύσταση με καρφίδες η χυτό άξονα καί τέλος με κάποια στεφάνη (θήκη) η οποία και θα προστατεύει το δόντι από περαιτέρω κάταγμα.
Όταν το κάταγμα είναι μεγάλο και έχομε είτε διαχωρισμό του δοντιού στα δύο (συνήθως στα πίσω δόντια) είτε το κομμάτι που σπάει και αποχωρίζεται εκτείνεται
κάτω από το όριο του ούλου αρκετά βαθιά ( πάνω από 2-3 mm) τότε δυστυχώς δεν υπάρχει σωτηρία. Η μόνη λύση είναι η εξαγωγή.
Κάταγμα υπάρχει περίπτωση να έχομε και σε περίπτωση αυτοκινητιστικού ατυχήματος , είτε σε περίπτωση πτώσης, είτε σε περίπτωση κρούσης είτε σε περίπτωση απότομης δήξης σκληρού αντικειμένου π.χ. ύπαρξη πέτρας στο φαγητό. Στις περιπτώσεις ατυχημάτων συνήθως έχομε θραύση των πρόσθιων δοντιών . Σε αυτές τίς περιπτώσεις έχομε συνήθως και κάταγμα τών ριζών αν όχι και κάταγμα του φατνίου η σε πολύ βίαιες περιπτώσεις εκ γόμφωση ( πλήρη αποκόλληση τών δοντιών).
Πιο ευάλωτα είναι τα δόντια πού έχουν πολλά μεγάλα σφραγίσματα η ένα πολύ μεγάλο. Συνοπτικά θα λέγαμε ότι όταν ο όγκος των σφραγισμάτων είναι πάνω από το μισό του όγκου της μύλης του δοντιού είναι επίφοβο για κάταγμα . Το ίδιο ισχύει και για τα περισσότερα απονευρωμένα δόντια.
Ιδιαίτερα ευάλωτα για θραύση είναι τα δόντια που έχουν αποκατάσταση της μύλης τους με βιδωτούς άξονες λόγω της δημιουργούμενης τάσης στο εσωτερικό των ριζών. Αυτό μπορεί να συμβεί ακόμη και με την ύπαρξη στεφάνης.
Όταν δεν υπάρχει εμφανής αποκόλληση μέρους του δοντιού αλλά το κομμάτι που απεσπάσθει έχει παραμείνει στην θέση του συγκρατούμενο από τμήμα του ούλου , τότε το δόντι πονάει μόλις δαγκώσουμε το τμήμα που έχει αποκολληθεί.
Όταν το δόντι που έχει σπάσει είναι απονευρωμένο τότε ο πόνος δημιουργείται μόνο όταν τρώμε και όταν το ακουμπάμε με τα απέναντι δόντια διότι γίνεται βίαια τάση των ούλων από το σπασμένο κομμάτι..
Όταν δεν είναι απονευρωμένο, αναλόγως του μεγέθους της βλάβης μπορεί να έχομε πόνο όπως και πιο πάνω μέχρι να μας πονάει συνεχώς ανεξάρτητα αν το ακουμπάμε. Αυτό σημαίνει ότι η βλάβη έφτασε μέχρι τον πολφό (νεύρο).
Σε περίπτωση που η βλάβη είναι σοβαρή μπορεί να έχομε έντονο πόνο ακόμη και Οίδημα της περιοχής.
Όταν έχομε εκγόμφωση κάποιου προσθίου δοντιού , ειδικά σε μικρά παιδιά :
α) Ξεπλένουμε το δόντι πού έχει φύγει από την θέση του ελαφρά από χώματα η αλλά ξένα στοιχεία με λίγο φυσιολογικό ορό η γάλα.
β) Το κρατάμε μέσα σε φυσιολογικό ορό η αν δεν έχομε σε γάλα ( σε δροσερή θερμοκρασία ) η και εν ανάγκη μέσα στο στόμα και τρέχομε γρήγορα στο γιατρό . Αρκετές φορές η γρήγορη επανατοποθέτηση μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα ( υπό προϋποθέσεις ) τό σώσιμο του δοντιού.
Σε κάθε περίπτωση επικοινωνήστε γρήγορα με τον γιατρό για συνεννόηση και περαιτέρω οδηγίες.
Ένα κάταγμα σε ένα δόντι , είναι ότι χειρότερο μπορεί να του συμβεί εφ' όσον οδηγείται σε εξαγωγή.
6.Ενδοδοντικές Εργασίες
Η ενδ. Θεραπεία ( Απονεύρωση ) είναι μια μικροχειρουργική επέμβαση και είναι φυσικό να υπάρχει ενόχληση μέχρι και πόνο ιδιαίτερα όταν η θεραπεία δέν είναι τελειωμένη. Αυτό είναι κατά κάποιο τρόπο φυσικό. Αντιμετωπίστε το με κάποιο παυσίπονο και κάντε υπομονή μέχρι την επόμενη συνεδρία.
Ακόμα και όταν τελειώσει η θεραπεία μπορεί να υπάρχει πόνος για κάποιο χρονικό διάστημα , ιδιαίτερα όταν έρχεται σε επαφή με τους ανταγωνιστές η όταν το ακουμπάτε . Ο πόνος αυτός συνήθως έχει σχέση με τα αντισηπτικά που χρησιμοποιούνται και περνάει μετά από λίγες ώρες έως μέρες. Αποφεύγετε να δαγκώνετε και να μασάτε από τήν πλευρά του δοντιού που πονάει και εν ανάγκη πάρτε παυσίπονο.
Όταν μετά από Ενδ. Θεραπεία υπάρχει οίδημα (πρήξιμο) πάρτε το αντιβιοτικό που έχετε συνεννοηθεί με τον γιατρό σας εκ των προτέρων η τηλεφωνείστε για να συνεννοηθείτε τι άλλο θα κάνετε .
Οίδημα (Πρήξιμο) συνήθως παρουσιάζεται όταν η ενδ. Θεραπεία ( Απονεύρωση ) γίνεται πάνω σε σηπτικό πεδίο, είναι δηλ . ήδη νεκρωμένο το δόντι με εγκατεστημένο απόστημα.
Πόνος στην επαφή και οίδημα μπορεί να έχομε και σε παλιές απονευρώσεις . Συνήθως σε αυτές υπάρχει ένα απόστημα μικρό η μεγάλο το οποίο ευρίσκεται υπό περιχαράκωση και έλεγχο από τον οργανισμό.
Όταν για κάποιο λόγο πέσει η άμυνα ( Έντονη κόπωση , stress, ασθένεια, στενοχώρια κλπ) μπορεί τό απόστημα ν' αναζωπυρωθεί. Οι ενδοδ. θεραπείες ακόμη και μετά από πολλά χρόνια μπορεί να παρουσιάσουν τέτοια προβλήματα.
7.Αιμορραγίες
Αιμορραγίες που πρέπει να μας ανησυχήσουν είναι μόνο αυτές μετά από εξαγωγή δοντιού. Πιό πάνω αναφερθήκαμε σ' αυτές.
Όταν βλέπετε αίμα όταν φτύνετε ( εδικά τό πρωί ) μήν πάει το μυαλό μας κατ ευθείαν στ' ότι έχετε ...καρκίνο στούς πνεύμονες η ...φυματίωση! Το πιθανότερο είναι κατά 99.999 % οτι έχετε πολύ καιρό να πάτε στον Οδοντίατρο και έχετε ουλίτιδα η στην καλύτερη περίπτωση , έχετε αμελήσει τον τελευταίο καιρό το βούρτσισμα των δοντιών σας.
Υπ΄οψιν μόνο τα μαλακά μόρια (ούλα, γλώσσα, χειλη, βλεννογόνος, παρειά, υπερώα ) κατά κανόνα ματώνουν.
Το δόντι δεν ματώνει παρά μόνο όταν εχει σπάσει και φαίνεται ο πολφός.
Εάν για οιονδήποτε άλλο λόγο ( κόψιμο , σκίσιμο ούλων , χείλους, παρειάς , γλώσσας κλπ) έχετε αιμορραγία στο στόμα , τότε αυτό πού μπορείτε νά κάνετε όταν βλέπετε ότι πράγματι υπάρχει αιμορραγία (αίμα ν΄αναβλύζει η να τρέχει και όχι νά υπάρχει ρόζ σάλιο) , πιέζετε μ' ένα κομμάτι γάζα η με σφιχτό μπαμπακι με το χέρι η δαγκωτά για αρκετή ώρα μέχρι νά σταματήσει. Εάν οχι τότε καταφεύγετε στον πλησιέστερο σταθμό Α' Βοηθειών.
Και νά έχετε υπ' όψιν σας ότι το αίμα δεν σταματά με το να ξεπλένουμε το στόμα μας μέ νερό . Αντιθέτως το ξέπλυμα δεν αφήνει να δημιουργηθεί θρόμβος ώστε να σταματήσει η αιμορραγία .
Σε περίπτωση ουλίτιδας δέν έχετε παρά να τηλεφωνήσετε στον Οδοντογιατρό σας για καθαρισμό και θεραπεία και να εντίνετε το βούρτσισμα των δοντιών σας.Η χρήση αντισηπτικών διαλυμάτων δεν κάνει τίποτε παρά να κουκουλώνει το πρόβλημα.
8.Διάφορα
Όταν ξυπνάμε το πρωί με δυσάρεστη γεύση και εμφάνιση αίματος όταν φτύνουμε , μάλλον έχομε πρόβλημα τοπικό η γενικό στα ούλα.
Όταν έχομε έντονο πρόβλημα κακοσμίας αυτό μπορεί να οφείλεται σε διάφορους λόγους.
 |
| Ξηροστομία |
Η ξηροστομία είναι ένα βασικό αίτιο κακοσμίας. Η ξηροστομία μπορεί να οφείλεται:
Α) Φαρμακευτική αγωγή για υψηλή πίεση , κατάθλιψη, αντιϊσταμινικά και πολλά άλλα.
Β) Κατανάλωση αλκοολούχων ποτών .
Γ) Χρήση στοματικών διαλυμάτων πού περιέχουν αλκοόλ.
Δ) Στοματική Αναπνοή ή Ε) Ροχαλητό
Αν υπάρχει ξηροστομία χωρίς να υπάρχει ένα από τά προηγούμενα αίτια καλό είναι να διερευνηθεί για πιθανά άλλα αίτια που έχουν σχέση με την γεν. Υγεία.
Η κακοσμία μπορεί να οφείλεται επίσης σε κάποια τροφή όπως σκόρδο, κρεμμύδι, μπαχαρικά κλπ.
Περιοχές του στόματος πού απουσιάζει το οξυγόνο , είναι επίσης μερικές αιτίες κακοσμίας. Τέτοιες περιοχές είναι σε θυλάκους βαθιά μέσα στα ούλα και σε εκτεταμένες τερηδόνες στα δόντια. Τρυγία (πέτρα) , οδοντική πλάκα, πυόρροια από τά ούλα δημιουργούν πρόβλημα κακοσμίας.
Κενά ανάμεσα στα δόντια , σπασμένες ή τρύπιες γέφυρες ή στεφάνες , κενά κάτω από παλιές γέφυρες, Μερικές ή Ολικές Οδοντοστοιχίες πού δεν εφαρμόζουν καλά, μαζεύουν υπολείμματα από τροφές και γίνονται αιτία κακοσμίας.
Σε κάθε περίπτωση απευθυνθείτε στον γιατρό σας για να διερευνηθεί το αίτιο . Μπορεί να υπάρχει σοβαρό πρόβλημα στο στόμα σας η ακόμη μπορεί και να υπάρχει σοβαρό πρόβλημα Γεν. Υγείας.
Όταν πάρομε κάποιο φάρμακο ( Παυσίπονο. Αντιφλεγμονώδες, Αντιβιοτικό, Αντισηπτικό κλπ και παρουσιασθούν σημάδια αλλεργίας όπως ερυθρότητα στο στήθος , κνησμό κλπ σταματήστε αμέσως το φάρμακο και επικοινωνήστε αμέσως με τον γιατρό σας.
Σε περίπτωση που κάνετε ένεση αναισθησίας για κάποια Οδοντιατρική εργασία και παραμένει έντονη μετά από την αποχώρηση σας από το Ιατρείο , καλό είναι να προσέχετε να μην μασάτε το χείλος σας και την παρειά σας διότι πιθανώς θα δημιουργήσετε πληγή σ' αυτά τα μαλακά μόρια τα οποία θα σας ταλαιπωρήσουν αρκετά.
Εάν μετά από παρέλευση πολλών ωρών ( πάνω από 8 ώρες ) από αναισθησία στην κάτω γνάθο ( στελεχιαία του κάτω φατνιακού νεύρου) , συνεχίζεται η αναισθησία της γλώσσας η του χείλους , πιθανώς έχει τρωθεί το ανάλογο νεύρο ( γλωσσικό η κάτω φατνιακό αντιστοίχως) . Συνήθως είναι παροδικό φαινόμενο και παρέρχεται μετά λίγες μέρες η και εβδομάδες. Σε κάθε περίπτωση ενημερώστε τόν Γιατρό σας.
Εάν μετά από παρέλευση της αναισθησία στην κάτω γνάθο ( στελεχιαία του κάτω φατνιακού νεύρου) , υπάρχει αδυναμία διάνοιξης του στόματος ή υπάρχει πόνος κατά την διάνοιξη , μάλλον υπάρχει τρώση του έσω πτερυγοειδούς μυός .
Ο πόνος από αυτόν τόν τραυματισμό εμποδίζει τήν διάνοιξη του στόματος. Συνήθως είναι άνευ σημασίας και παρέρχεται μετά από λίγες μέρες.
Εάν ξυπνάτε το πρωί και αισθάνεστε πιασμένοι στους μασητήρες σαν μασάγατε όλη την νύχτα , είναι ένδειξη ότι σφίγγετε τα δόντια σας στην διάρκεια της νύχτας. Αυτό λέγετε βρουξισμός η βρυγμός των δοντιών.
Το ίδιο μπορεί και να συμβαίνει και κατά την διάρκεια της ημέρας ειδικά εάν είσαστε τύπος αγχώδης και το stress στην εργασία σας είναι καθημερινό φαινόμενο και έχει σαν αποτέλεσμα να αισθάνεστε ένα συνεχή πονοκέφαλο.
 |
| Νάρθηκας Βρουξισμού |
Αυτή η κατάσταση πέραν του πόνου , οδηγεί σε αποτριβή των δοντιών μασητικά , σε περιοδοντικά προβλήματα , σε αποκάλυψη των αυχένων και αυχενικές διαβρώσεις. Ο Γιατρός σας θα σας υποδείξει τι πρέπει να κάνετε . Μια λύση είναι η κατασκευή νάρθηκα νυκτός ο οποίος θα ξεμπλοκάρει τόν σπασμό τών μυών και θα λύσει το πρόβλημα.
Αυτή η κατάσταση πέραν του πόνου , οδηγεί σε αποτριβή των δοντιών μασητικά , σε περιοδοντικά προβλήματα , σε αποκάλυψη των αυχένων και αυχενικές διαβρώσεις. Ο Γιατρός σας θα σας υποδείξει τι πρέπει να κάνετε . Μια λύση είναι η κατασκευή νάρθηκα νυκτός ο οποίος θα ξεμπλοκάρει τόν σπασμό τών μυών και θα λύσει το πρόβλημα.
Όταν μαζεύει φαγητό η Ολική Οδοντοστοιχία η Μερική Οδοντοστοιχία σας από κάτω, σημαίνει ότι η ακρολοφία των γνάθων έχει απορροφηθεί και χρειάζεται αναγόμωση για την καλύτερη συγκράτηση και σταθερότητα των προσθέσεων. Εάν έχουν γίνει εξαγωγές τό τελευταίο διάστημα τόσο πιό , σύντομα χρειάζεται αναγόμωση. Σε παλιές Οδοντοστοιχίες επιβάλλεται αναγόμωση κάθε 1,5-2 χρόνια διότι οι γνάθοι απορροφούνται με τό πέρασμα του χρόνου.
Όταν σπάσει μια Οδοντοστοιχία μην προσπαθήσετε να την κολλήσετε με τις διάφορες κόλλες εμπορίου . Αυτές δεν βιοσυμβατές και υπάρχει περίπτωση να δημιουργήσετε χημικό έγκαυμα στους ιστούς. Κρατείστε τα σπασμένα κομμάτια και απευθυνθείτε αμέσως στον Οδοντίατρο σας.
Όταν πληγώνει (κτυπάει) κάποια Οδοντοστοιχία (Μερική η Ολική) κανονίστε να πάτε με πληγή στο Οδοντιατρείο. Όταν την βγάλετε και η πληγή θεραπευθεί ο Οδοντίατρος δεν ξέρει ακριβώς που πληγώνει ώστε να κάνει την διόρθωση στο ακριβές σημείο . Η υπόδειξη σας με τον δάκτυλο τις περισσότερες φορές δεν είναι ακριβής διότι ο πόνος διαχέεται και δεν μας δίνει το ακριβές σημείο.
 |
| Άφθα |
Πολλές φορές εμφανίζονται άφθες στο στόμα μικρές ή μεγάλες . Εμφανίζονται συνήθως μετά από έντονο stress , έντονη κούραση ημερών , χαμηλή άμυνα όπως σε περιπτώσεις ασθενειών κλπ Οι άφθες είναι αρκετά ενοχλητικές και πολλές φορές επώδυνες. Είναι αγνώστου αιτιολογίας και εξαφανίζονται μετά από 8-40 ημέρες. Δεν υπάρχει ειδικό φάρμακο. Τό μόνο που μπορούμε να κάνομε είναι ν' αποφεύγουμε ερεθιστικές τροφές όπως πολύ ζεστές, όξινες ( ξύδι , λεμόνι ) , σκληρές τροφές κλπ. Αν δέν κάνουν τόν κύκλο τους , δέν περνάνε με κανένα φάρμακο η "γιατροσόφι".
Σε περίπτωση πτώσης άμυνας του οργανισμού , έντονου stress η μεγάλης σωματικής αδυναμίας, μπορεί να εμφανισθεί επιχείλιος έρπης . Αυτός περνάει μετά από 10-14 ημέρες . Καλό είναι να μην ενοχλείτε το σημείο που έχουν εμφανισθεί οι φυσαλίδες, διότι όταν αιμορραγήσει αργεί περισσότερο να κλείσει η πληγή. Φάρμακα που κυκλοφορούν στήν αγορά γι' αυτήν τήν περίπτωση , μικρή βοήθεια προσφέρουν . Πρέπει να κάνει τόν κύκλο του για να έχομε πλήρη ίαση.
 |
| Ύποπτη πληγή στην γλώσσα |
Μια πληγή μέσα στο στόμα η οποία δημιουργείται από οποιαδήποτε λόγο , θεραπεύεται μετά από 4-15 ημέρες το πολύ.
Εάν παρατηρήσετε μια πληγή στην γλώσσα , στην παρειά , στο χείλος η οπουδήποτε αλλού μέσα στο στόμα , η οποία προέρχεται η γειτνιάζει με κάποιο σπασμένο δόντι , οδοντοστοιχία, σπασμένη στεφάνη η γέφυρα και η οποία δεν θεραπεύεται μέσα σε 15 ημέρες, καλό είναι να απευθυνθείτε στον Γιατρό σας γιά να ελέγξει τι συμβαίνει. Ειδικά αν είναι εντελώς ασυμπτωματική η συγκεκριμένη πληγή . Μπορεί να υποκρύπτει κάτι πολύ σοβαρό.
Σημεία υποψίας προς έλεγχο και διερεύνηση είναι τα εξής: Πόνος, Οίδημα, πύο , συρίγγιο, άσχημη γεύση, κακοσμία, μικρός η μεγάλος ογκόμορφος σχηματισμός, πληγή η έλκος, σημεία που έχουν διαφορετικό χρώμα η υφή από τους γύρω ιστούς, επιμένουσα αίσθηση υπαισθησίας η αναισθησίας και γενικώς κάθε τι τό οποίο διαφέρει από τό φυσιολογικό μέσα στο στόμα.
 |
| Καρκίνος στο χείλος |
Μία τέτοια κίνηση μπορεί να προλάβει πολύ δυσάρεστες καταστάσεις. Ανεξάρτητα αν σας ενοχλεί η όχι καλό είναι μια επίσκεψη στον Γιατρό σας . Είναι προτιμότερο να πάτε και να σας πει ότι δέν είναι τίποτε και να μην ανησυχείτε , παρά να τό αγνοήσετε.
Κλινική εικόνα με ύποπτα συμπτώματα ( πληγές, διογκώσεις, πρηξίματα κλπ) τά οποία εμφανίζονται και εξελίσσονται μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα 1-7 ημερών, δεν υπάρχει φόβος και μην ανησυχείτε. Συνήθως είναι απλές συνηθισμένες καταστάσεις που έχουν σχέση με ούλα η δόντια και επομένως είναι καλής πρόγνωσης .
 |
| Ύποπτη πληγή στο χείλος |
Καταστάσεις μη φυσιολογικές που εξελίσσονται αργά , σταθερά και επίμονα, ανεξάρτητα αν δίνουν συμπτώματα η όχι , είναι καλό να διερευνώνται εξονυχιστικά για το τι συμβαίνει.
Να έχετε υπ' οψιν σας ότι ένα μεγάλο ποσοστό ( περίπου 8%) των καρκίνων εμφανίζονται στο στόμα.
Ειδικά άνδρες και γυναίκες πάνω από τα 40 καπνιστές πάνω από 10 χρόνια καλό είναι να πηγαίνουν στον Οδοντογιατρό πιο συχνά. Δυστυχώς ο καρκίνος είναι πιό πιθανός σ' αυτούς.
Τώρα τελευταία έχομε και εξάπλωση του ΗΡV και στο στόμα , λόγω αλλαγής των συνηθειών μας στο σεξ. Αλλά σ' αυτό θα αναφερθούμε άλλη φορά εκτενέστερα.
Τά τελευταία χρόνια υπάρχουν τέστ τά οποία μπορούν να διαγνώσουν τον καρκίνο του στόματος αρκετά εγκαίρως.
Η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές και μας γλιτώνει από σοβαρές επεμβάσεις και αναπηρίες.
9.Εγκυμοσύνη
Στην φάση της εγκυμοσύνης, της έμμηνου ρήσης, σε περιπτώσεις γυναικείων ορμονικών διαταραχών, λήψη ορμονών η αντισυλληπτικών κλπ η ευαισθησία των ούλων είναι μεγαλύτερη καθώς και η πιθανότητα για αιμορραγία των ούλων.
Σε περίπτωση που έχομε πόνο , οίδημα, αιμορραγία των ούλων και οτιδήποτε άλλο ανησυχητικό καλό είναι να τηλεφωνείτε άμεσα στον Οδοντογιατρό σας . Αυτός μαζί με τον γυναικολόγο σας θα κάνουν το σωστότερο για σας και για το μωράκι που μεγαλώνετε μέσα σας.
Σαν κανόνα θα έλεγα , πριν μείνετε έγκυος φτιάξετε όλα τα δόντια σας.
Επίλογος
Οτιδήποτε εμφανίζετε στη στοματική κοιλότητα η γύρω από αυτήν , που ξεφεύγει από το φυσιολογικό , το οποίο σας προβληματίζει η σας βάζει σε υποψία , ανεξαρτήτως αν σας ενοχλεί η όχι, δεν πρέπει να σας πανικοβάλει η να σας ανησυχεί αλλά ούτε και να εφησυχάζετε.
Η καλή στοματική Υγιεινή και η έγκαιρος προσέλευση στον Οδοντίατρο μπορεί να σας γλυτώσει από πολλούς μπελάδες.Μικρούς αλλά και μεγάλους.
Μη προσπαθείτε να βγάλετε μόνοι σας συμπεράσματα και να εφαρμόσετε κάποια θεραπεία την οποία κάπου έχετε ακούσει η διαβάσει η πού κάποιος άλλος μη ειδικός σας προτείνει.
Λάθος συμπεράσματα μπορεί να βγάλετε είτε λόγω λάθους διάγνωσης είτε αμέλειας είτε λόγω φόβου είτε λόγω κακής προληπτικής υγιεινής είτε κακής αντίληψης τής έννοιας τής Πρόληψης.
Η άγνοια η ακόμη και η ημιμάθεια μπορεί να σας βάλουν σε μεγάλους μπελάδες .
Όλες οι περιπτώσεις δέν είναι ίδιες ακόμη και αν μοιάζουν
Πρέπει να αναζητείτε έγκαιρα βοήθεια από τόν Γιατρό σας αρχικά τηλεφωνικά για τίς πρώτες βοήθειες και μετά με επίσκεψη στο Ιατρείο ώστε να γίνει πλήρη διευκρίνηση και να δοθεί η αναγκαία θεραπεία.
Ο Γιατρός σας έχει την γνώση και την εμπειρία να σας βοηθήσει και να σας κατευθύνει σωστά αρκεί να τον εμπιστευθείτε και να τον επισκεφθείτε έγκαιρα.
Ο Γιατρός έχει υποχρέωση να δίνει τηλεφωνικά την βοήθεια του και τις συμβουλές του σε επείγουσες περιπτώσεις , οποιαδήποτε στιγμή και αν του ζητηθεί.
Η γνώση και η ενημέρωση σώζουν δόντια , χρόνο, ταλαιπωρία, χρήμα ακόμη και ζωές.
Για να συνεχίσουμε να έχουμε ένα γλυκό φιλί και ένα όμορφο χαμόγελο!
Μήν ξεχνάτε ότι ένας Ενημερωμένος Ασθενής είναι ένας συνεργάσιμος ασθενής,ένας ασθενής με τά λιγότερα προβλήματα.
Κριτσωτάκης Σταύρος
Χειρ. Οδοντίατρος
DDS ΕΚΠΑ
Κριτσωτάκη Μαρία Ειρήνη
Φοιτ. Οδοντιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ
Αναρτήσεις
Πρωταρχικός
σκοπός του Οδοντιάτρου , αν και δεν έχει αναγνωρισθεί επαρκώς και δεν αμείβεται επίσης γι’ αυτό , είναι
η απαλλαγή του ασθενούς από τον βασανιστικό πόνο .
Α)
Οδονταλγία (Οδοντόπονος) λόγω Πολφικής Βλάβης (Πολφικός Πόνος) ..jpg)
.jpg)
5.
Εάν υπάρχει ένας πόνος σταθερός , συνεχής ο
οποίος συνεχίζει ν’ αυξάνεται με τον χρόνο , μην τον αφήσετε να συνεχίζει την ύπαρξη του διότι κάτι συνυπάρχει
και χρειάζεται διερεύνηση για να μην εξελιχθεί σε κάτι πολύ σοβαρό.
7.
Πόνος που εισέρχεται αιφνιδιαστικά θορυβωδώς
(Ιδιαίτερα οξύς για λίγο χρονικό
διάστημα ) συνήθως δεν υποκρύπτει κάτι
σοβαρό πέραν από κάποιο σοβαρό οδοντικό πρόβλημα..jpg)
9.
Συνήθως ο πόνος ο ποίος αντανακλάται σε περιοχές μακριά από
την περιοχή των δοντιών όπως μέτωπο, μάτι, μύτη, κρόταφος, αυτί , λαιμός κλπ τότε
μάλλον ο πόνος είναι αντανακλαστικός από ζωντανό μεν αλλά άρρωστο δε δόντι. 
.jpg)
.jpg)
.jpg)
